1 |
Denizde
can tehlikesine maruz kalmış kimselere rastlayan bir kaptanın
görevi nedir? |
Denizde can tehlikesine maruz kalmış
kimselere rastlayan her kaptan, bu kişiler düşman dahi olsa,
kendi gemisini tehlikeye atmaksızın elinden gelen her türlü
yardımı yapmakla yükümlüdür. |
2 |
Çatışan
gemilerin kaptanlarının görevlerini
yazınız....................... |
Çatışan gemi kaptanlarının görevleri
şunlardır:
a. Hüviyetini tanıtma mecburiyeti: Çatışan gemi kaptanları
birbirlerine gemilerinin adını, tanıtma işaretini bağlama,
kalkma ve varma limanlarını bildirmekle yükümlüdürler.
b. Karşılıklı yardımlaşma görevi: Çatışan gemi kaptanları kendi
gemilerini büyük bir rizikoya atmaksızın birbirlerine her türlü
yardımı yapmakla görevlidirler. Bu yardımlaşma her bir kaptanın
diğer gemi hakkında yardıma ihtiyacı kalmadığına kanaat
getirinceye kadar devam eder.
c. Hadiseyi jurnale işleme mecburiyeti: Çatışan gemi kaptanları
olayı bütün ayrıntısı ile noksansız olarak gemi jurnaline
işleyeceklerdir. |
3 |
Bir
deniz kazasına uğranıldığı durumda limana varışınızda yapılacak
işlem nedir? |
Tekne kaptanları, kara suları
dışında veya içinde veyahut limanda vukua gelen her türlü deniz
kazalarını, makina arızalarını, seyir emniyeti bakımından tespit
ettiği hususları ve işlenen suçları telsizle limana varışından
itibaren en geç altı saat içinde, önce ön bir raporla ve 24 saat
içinde de düşüncesini ihtiva eden ayrıntılı bir raporla liman
başkanlığına bildirmek zorundadır. Varış limanında liman
başkanlığı yoksa buradaki en büyük idari amirliğe bu rapor
verilir.
Kaptan ve gemi adamları, bu hususlarda yapılması gereken
soruşturmaya esas olmak üzere, ilgili liman makamlarınca
yapılacak çağrıya uymak ve sorulacak suallere cevap vermek
zorundadırlar. |
4 |
Deniz
raporu nedir, hangi merci tarafından verilir? Raporda nelerin
kaydedilmesi gereklidir? Bu rapor nereye verilir? |
Kaptan yolculuk esnasında vuku
bulacak bütün kazaları, bunlar ister gemi veya yükün kaybını
yahut hasara uğramasını, ister geminin bir barınma limanına
girmesini veyahut herhangi başka bir zararı intaç etmiş olsun,
gemi adamlarının tamamı yahut içlerinden bir kısmının
iştirakiyle mahkemeye tespit ettirmeye mecburdur.
Bu tespit, vakit kaybetmeden aşağıda yazılı yerlere yapılır:
1. Varma limanında ve eğer varma limanı birden çok ise kazadan
sonra varılacak ilk limanda;
2. Gemi tamir edildiği veya yük boşaldığı takdirde barınma
limanında;
3. Yolculuk, geminin batması yüzünden veya diğer bir sebepten
varma limanına ulaşmadan biter ise, kaptanın veya ona vekalet
eden kimsenin uğradığı ilk münasip yerde.
Kaptan ölüm veya tespit yaptıramayacak bir halde bulunursa
gemide kaptandan sonra en yüksek rütbeli zabit bunu yaptırmaya
mecburdur.
Tespit edilecek hususlar:
Yolculuğun önemli hadiseleri, hususiyle kazalar ve zararın önüne
geçilmesi veya azaltılmak için alınan tedbirler tam ve açık
olarak mahkemece tespit olunur.
Mahkeme usulü: (Deniz raporu alınması)
Tespit için kaptan, bütün gemi adamlarının ad ve soyadlarını,
ihtiva eden bir cetvel ve gemi jurnali ile birlikte mahkemeye
müracaat eder.
Müracaat üzerine mahkeme tespit için mümkün olduğu kadar yakın
bir gün tayin ve münasip bir tarzda ilan eder. Şu kadar ki, ilan
mahzurlu bir gecikmeyi mucip olacaksa bundan vazgeçilebilir.
Kaptan gemi jurnaline istinaden izahlarda bulunur. Gemi jurnali
mahkemeye getirilemiyorsa veya tutulması mecburi değilse bu
hallerin sebepleri bildirilmelidir.
Hakim lüzum görürse gemi adamlarından gelmemiş olanları da
dinleyebilir.
Hadisenin iyi anlaşılması için kaptan ve diğer gemi adamlarına
istediğini sorabilir. Kaptan ve diğer gemi adamlarına doğru
söylemeleri lüzumu ihtar olunur.
Zaptın aslının saklanması:
Zaptın aslı mahkemede saklanır, ilgililerden isteyenlere
tasdikli sureti verilir. |
5 |
Gemi
jurnali nedir? Hangi gemilerde kimler tarafından tutulur?
Jurnale neler yazılır? Bunlar neye yarar? |
18 GRT'den büyük her gemide Gemi
Jurnali denilen bir defter tutulur. Bu defter 365 sayfadır. Her
sayfası Liman Başkanlığı'ndan tasdiklidir.
Gemi jurnali kaptanın nezareti altında ikinci kaptan tarafından
ve bunun nezareti halinde bizzat kaptan yahut nezareti altında
olmak şartı ile münasip bir gemi adamı tarafından tutulur.
Bir liman içinde yolculuk eden küçük gemilerde jurnal tutmak
mükellefiyeti yoktur.
Muhtevası: Gemi jurnaline günü gününe şunlar yazılır:
1. Hava, rüzgarın hali.
2. Geminin takip ettiği rota ve katettiği mesafeler
3. Geminin seyirde mevkileri
4. Sintinelerdeki su yüksekliği
Bundan başka şunlar da jurnale yazılır:
1. İskandil edilen su derinliği
2. Kılavuz alınması ve kılavuzun gemiye girdiği ve ayrıldığı
saatler
3. Gemi adamları arasındaki değişiklikler
4. Gemi meclisince verilen kararlar
5. Gemi veya yükünün uğradığı bütün kazalar ve bunların
tafsilatı, gemide işlenen suçlar ve verilen disiplin
cezalarıyla, gemideki doğum, ölüm vakaları dahi jurnale yazılır.
Nüfus sicil kanununun hükümleri mahfuzdur. Mani olmadıkça
kayıtlar her gün yapılır. Gemi jurnali kaptan ve ikinci kaptan
tarafından imzalanır. |
6 |
Gemi ve
ticaret gemisini tarif ediniz. |
Tahsis edildiği gayeye uygun olarak
kullanılması, denizde hareket etmesi imkanına bağlı bulunan ve
pek küçük olmayan hertürlü tekne "Gemi" sayılır.
Denizde kazanç elde etmek maksadına tahsis edilen veya fiilen
böyle bir maksat için kullanılan her gemi, kimin tarafından ve
kimin nam ve hesabına kullanılırsa kullanılsın "Ticaret Gemisi"
sayılır. |
7 |
Liman
seferi dışına çıkacak amatör denizci tekneleri için yapılması
zorunlu bulunan işlemler nelerdir? |
Liman seferi dışına çıkacak bir
amatör denizci teknesini kullanacak kimse hazırlayacağı iki
nüsha bildiriyi, kalkışından 24 saat önce liman başkanlığına
vermek zorundadır.
Liman başkanlığına, yukarıda belirtilen bilgilerle birlikte
teknenin tonilato belgesi ve kullanacak kimsenin yeterlik
belgesi de gösterilir.
Liman başkanı bunları inceler ve amatör tekneyi cankurtarma,
taşınan kimsenin yolcu olup olmadıkları yönünden denetleyerek ve
yönetmeliğe uygun olduğunu saptadıktan sonra "Amatör Denizci
Tekneleri Yolculuk Belgesi" düzenler. Bu belge teknenin ilk
kalkış limanına dönüşüne kadar geçerli olmakla beraber uğradığı
ara limanlarda da denetlemeye tabi tutulur ve yukarıda sözü
edilen belgelerle birlikte verilmiş bulunan bildirinin bir
kopyası onaylanarak liman başkanlığınca ilgiliye verilir.
Uğranılan limanlarda bu liman veya yer bildiride beyan edilmemiş
bulunsa dahi yeniden bildiri verilmesine ve yolculuk belgesi
düzenlenmesine gerek yoktur.
Ancak yolculuk belgesi liman başkanlığına: Eğer orada liman
başkanlığı bulunmazsa, ilgili başka bir sorumlu makama vize
ettirilir.
Yukarıda sözü edilen bildiri ve belgelerin uğranılan limanlarda
istenildiğinde, liman başkanlıklarına veya öteki makamlara
gösterilmesi zorunludur.
Yeniden yolculuk belgesi düzenlenmesinde, önceden verilmiş
belgenin liman başkanlığına geri verilmesi gerekir. |
8 |
Liman
seferi dahilinde bir amatör denizci teknesinde bulunması gerekli
techizat nelerdir? |
a. Teknede bulunacak her kimse için
can yeleği
b. 20 metre savloya bağlı iki adet can simidi
c. Teknenin cinsine ve boyuna göre, denizde çatışmayı önleme
kuralları gereğince gösterilmesi zorunlu fener ve alametler
d. En az iki adet portatif yangın söndürme aleti (4 litrelik) |
9 |
Liman
seferi dışında bir amatör denizci teknesinde bulunması gerekli
techizat nelerdir? |
a. Teknede bulunacak her kimse için
can yeleği
b. Teknenin sancak ve iskele tarafından ikişer adet can simidi
(ikisine 20 m. uzunluğunda savlo bağlı)
c. İki adet portatif yangın söndürme aleti (4 litrelik)
d. Teknenin cinsine göre denizde çatışmayı önleme kuralları
gereğince gösterilmesi zorunlu fener ve alametler
e. Yeterli bir manevre düdüğü
f. Bir adet mıknatıslı pusula
g. Seyir alanlarına ait deniz haritaları
h. Bir adet paralel
ı. Bir adet harita pergeli |
10 |
Kaptan
kimdir? Kaptanın salahiyeti ve vazifeleri nelerdir? |
Gemiyi sevk ve idare eden kimseye
kaptan denir.
Kaptan gemi adamıdır ve donatanla yapmış olduğu mukavele hizmet
aktidir. Kaptan aynı zamanda birçok muamelelerle donatanın
temsilcisi durumundadır. Bu temsil doğrudan doğruya kanuna
istinat eder.Kaptanın salahiyetleri:
1. İdari salahiyetleri: Kaptan gemi adamları üzerinde inzibati
salahiyetlere sahiptir. Gemi nizam ve inzibatını korumak maksadı
ile birtakım tedbirler alabilir. Halin icabına göre yolcular
üzerinde bile zor kullanabilir. Bir kimseyi bir yere
kapatabilir, gemiden uzaklaştırabilir.
2. Teknik salahiyetleri: Kaptan geminin sevk ve idaresine
salahiyetli olan kimsedir. Onun bu konuda verdiği emirler yerine
getirilmek mecburiyetindedir. Geminin sevk ve idaresi konusunda
ona, donatan bile emir veremez. Her ne kadar makinalara taalluk
eden işler baş mühendise ait ise de neticede hukuki sorumluluk
kaptana düşer.
3. Ticari salahiyetler: Kaptan gemisinin idaresine vazifeli
bulunduğu müddetçe her bakımdan donatanı temsil eder.
Kaptan gemi adamı alabilir, gemi adamlarının vazifelerinde
değişiklik yapabilir, kaptan navlun mukaveleleri yapabilir,
konşimento verebilir. Kaptan donatan namına dava açabilir.
Kaptan zorunluluk karşısında ödünç para ve kredi alabilir.
Kaptan kati zaruret karşısında, mahkemece tayin edilecek ehli
vukufun dinlenmesi ve tesbiti ile ve varsa Türk Konsolosluğunun
mütalaası da sorulmak şartı ile açık arttırma neticesinde
gemisini satabilir.
Kaptan donatanın temsilcisi olduğu gibi yükle ilgililerin de
temsilcisi sayılır. Bu salahiyetini kaptan kanundan alır.
Kaptan yükle alakalı olanların haklarını korumakla görevlidir.
Kaptanın vazifeleri:
1. Yolculuk başlamadan önceki vazifeleri:
a. Geminin denize elverişli hale getirilmesi:
Geminin makina, tekne ve genel donanım gibi esas kısımlarının
yapacağı yolculuğun normal rizikolarına karşı koyacak duruma
getirilmiş olmasına denir. Kaptan herşeyden önce bunu yapmakla
mükelleftir.
b. Geminin yola elverişli hale getirilmesi:
Denize elverişli hale getirilmiş olan gemi, yük ve istif,
akaryakıt, kumanya, cankurtaran, yangın söndürme, gemi
adamlarının sayısı ve yeterliliği bakımından o yolculuğun normal
rizikolarına karşı koyabilecekse bu gemiye yola elverişli denir.
2. Yolculuk başladıktan sonra kaptanın vazifeleri:
a. Geminin sevk ve idaresi
b. Gemide hazır bulunmak
c. Gemi jurnalini noksansız tutmak
d. İcabı halinde deniz raporu almak
3. Ticari mükellefiyetleri:
a. Kaptanın donatım talimatına uyması: Normalde kaptan donatan
ve yükle ilgililerin talimatına uymak mecburiyetindedir. Ancak
bu talimat onun gemicilik bilgi ve tekniğiyle alakalı olamaz.
Gemicilik tekniği ve bilgisi ile ilgili hususlarda kaptana
talimat verilemeyeceği gibi, kaptan da buna uymak mecburiyetinde
değildir.
b. Kaptan geminin durumundan, yaptığı mukavelelerden, açılan
davalardan donatana düzenli olarak bilgi vermek zorundadır.
Kaptan her fırsatta donatana hesap vermek mecburiyetindedir.
c. Yük sahiplerine karşı mükellefiyetler: Kaptan yüke kafi
derecede dikkat ve ihtimamı göstermek, yük için her türlü
tedbirleri almakla mükelleftir.
Bu tedbirleri alırken mümkün olduğu kadar yükle ilgili
olanlardan talimat almaktadır. |
11 |
Donatan
kimdir? |
Bir gemiyi deniz ticaretinde kendi
adına kullanan kimseye donatan denir. |
12 |
Kabotaj
hakkı ne demektir? |
Bir devletin kendi karasularında
deniz ticareti yapabilmek salahiyetini, kendi vatandaşlarına ve
kendi bayrağını taşıyan gemilere has bir hak olarak tanımasına
kabotaj hakkı denir. |